Veiðistaðalýsing fyrir Baugstaðaós, Vola og Tungu-Bár

Veiðisvæði Baugstaðaóss, Tungu-Bár og Vola eru í fyrsta sinn í boði til viðskiptavina SVFR sumarið 2008. Svæðin eru opnuð þann 1. maí ár hvert og eru eitt besta sjóbirtingssvæði landsins.

VOLI – TUNGU BÁR – BAUGSTAÐAÓS

Allt er þetta sama vatnsfallið og að stærstum hluta kvísl úr Hvítá sem fellur sjálfstætt til sjávar skammt austan Stokkseyrar. Áin er alltaf skoluð af þessum sökum, en mismikið þó eftir aðstæðum og árferði. Efst á veiðisvæðinu fellur Bitrulækur í ána og kemur að austan. Neðst heitir Bitrulækur Hróarsholtslækur og heldur vatnsfallið því nafni nokkuð niður í sveitina eftir að lækurinn sameinast vatni aðalskurðs Flóaveitu. Hann rennur samhliða þjóðvegi 1 um skeið eftir að yfir ána er komið úr vesturátt, en sýnist ekki mikið, en þar er þó góð bleikja. Ýmis nöfn eru á þessu svæði eftir því hvar menn eru staddir, talað um Vola, Volalæk, Hróarsholtslæk, Baugstaðaós osfrv. Við munum halda okkur við veiðisvæðin þrjú í þessum pistlum og reyna að lýsa þeim sem best fyrir veiðimönnum. Lýsingin byggir á samtölum við Ágúst Morthens, sem er veiðimönnum að góðu kunnur. Hann er hafsjór af fróðleik um stangaveiði í Árnessýslu og rekur verslunina Veiðisport á Selfossi. Við byrjum á efsta svæðinu, sem gengur undir nafninu Voli og byrjar við brúna yfir á þjóðvegi 1.

VOLI
Þetta svæði byrjar að ofanverðu við brúna yfir þjóðveg 1. Þar fyrir ofan er ekki veitt og búnaður við brúna kemur í veg fyrir að fiskur gangi lengra. Líklegt er að slyppi fiskur upp fyrir, myndi hann ganga sem leið liggur upp í Hvítá.
Áður en lengra er haldið er þess að geta, að með tiltölulega fáum undantekningum eru veiðistaður auðkenndir með númerum á þessum slóðum. Nýir leigutakar eru nú með svæðið en líklegast að gamla kerfið með númeruðum járnhælum verði haldið áfram. Þá er víðast hvar prýðis aðgengi með og að ánni. Sums staðar þarf þó að ganga nokkuð ef menn vilja kanna minna nýtta veiðistað, sem getur gefið vel í aðra höndina. Hvað vegamálin varðar er betra að menn hafi einfaldlega veiðikortið við höndina þegar menn bera sig saman við þessa leiðsögn, því margir vegir liggja til og frá um þessa sveit.
Efsta svæðið, Volinn, er mjög langt, eða með Bitrulæk einir 12-14 km. Þar er veitt með aðeins tveimur stöngum og gefur auga leið að olnbogarýmið er með ólíkindum, sérstaklega þegar miðað er við veiðimöguleika, sem eru ansi víða.
Efstur er Brúarhylur, beint fyrir neðan Suðurlandsveg og þar er vatnið ómengað úr Hvítá. Þetta er ca 5-7 metra breiður hylur og potturinn sjálfur aðeins um 4 metra langur. Niður af er stútur. Best er að standa eftir sólarátt og láta ekki skugga falla útá, en auðveitt er frá hvorum bakkanum sem er. Þetta er góður veiðistaður og gefur bæði lax og sjóbirting.
Aðeins um fimmtíu metrum neðar kemur Bitrulækur/Hróarsholtslækur í Hvítárvatnið. Þar myndast dálítil skil. Dálítil móbergsklöpp er 10-20 metra fyrir neðan hornið og slær grugguga vatnið þar stundum inná. Það er góður veiðistaður við þessa klöpp og þarna er hægt að setja í allan kokteilinn, lax, birting og bleikju. Á kortinu eru þetta 42 og 41 í beinu framhaldi.
Áður en haldið er lengra niður með ánni er rétt að staldra við og eyða nokkrum orðum í Bitrulækinn/Hróarsholtslækinn sem fellur í ána úr austri. Hann er bergvatn og í hann gengur sjóbleikja sem getur verið allt að 4 pund. Vegfarendur sem leið eiga um Suðurlandsveg sjá lækinn sem mjóa sprænu og víst er hann svo á þeim slóðum. Þar er lítið veitt, en þeir sem fara þar um koma stundum að holbökkum og spretta gjarnan boltasilungar undan þeim. Þar sem Suðurlandsvegur liggur yfir lækinn er lítill og nettur pyttur beint fyrir neðan veginn. Þar liggur oft bleikja.
En á um það bil tveggja kílómetra kafla neðst í læknum, þar sem hann liggur fjærst Suðurlandsvegi, fleytir hann sér út í 2-3 litlar breiður, niður af Kjaransstöðum og Neistastöðum og þar liggur gjarnan bleikja, sem og víðar á milli þessara staða. En þetta er vatnslítilð og viðkvæmt svæði sem fáir nota. Þarna er nánast eingöngu sjóbleikjan sem um ræðir og besti tíminn júní-ágúst. Einnig eru beygjur ofan og neðan við ós lækjarsprænu úr Harðarbaksvatni.
Til að átta okkur betur á aðstæðum, þá eru þrjár brýr á þessu svæði. Sú efsta er á Suðurlandsvegi og brú númer 2 er við veiðihúsið sem er um 500 metrum eða svo neðan við ármótin. Þegar staðið er við þá brú og horft upp eftir ánni grillir í lítið girðingarhorn á austurbakkanum. Þar er grjót í botni og ágæt veiðivon. Þriðja brúin er þarna skammt undan og á 200 metra kafla á milli hennar og þeirrar í miðjunni er veiðivon, einkum þó er neðar dregur og nær neðstu brúnni. Lax og sjóbirtingur liggur einnig mjög oft í hvítfyssinu alveg uppundir brúnni, en þarna er mjög grýttur botn og erfitt að sjá fiskinn. Neðan við brúna er grunnur kafli, en þegar hann þrýtur fyrirfinnst laglegur strengur með vesturlandinu þar sem oft liggur lax.
Hér fyrir neðan er nokkuð langt samfellt veiðisvæði sem miðast við bæinn að Læk. Lítil brú heim að bænum er yfir ána, en bílastæði fyrir veiðimenn þar sem ætlast er til að þeir geymi bíla sína, við brúna. Best er að fara aðeins upp fyrir brúna, hefja veiðar þar og veiða sig niður eftir, allar götur niður að Lækjarstíflu, sem er sýnileg, lítil stífla frá áveituskurði. Sem sagt, þetta er samfellt veiðisvæði þar sem víða er grjót í botni, nokkur hundruð metra.
Nokkru neðan við Lækjarstíflu koma nokkrar S-beygjur sem taka nokkuð mið af göngubrú sem þarna er yfir ána. Þetta er uppundir kílómeters langt svæði og skynsamlegt að rölta með þessum beygjum og reyna víða, því þarna er gjarnan mikið af sjóbirtingi þótt erfitt sé að benda á einn blett öðrum fremur. Spennandi veiðiskapur þar sem menn leita fyrir sér og finna oftast holu eða holur þar sem fiskur liggur undir.
Hér fyrir neðan kemur nokkur veiðileysukafli, en enn er einn möguleiki á góðum veiðistað á efsta svæðinu. Svæðamörkin eru við brú yfir ána við bæinn Bár. Það er allnokkur krókur að aka til baka og síðan niður Gaulverjabæjarafleggjarann til að komast að Bár, en þar skammt fyrir ofan er veiðistaður sem heitir Klöppin. Auðþekkjanlegur, því klöppin sú stendur þar uppúr ánni. Þar sem bíltúrinn er langur og síðan þarf að ganga nokkurn spöl að Klöpp, þá er þessi veiðistaður mjög oft vel hvíldur, en sannleikurinn er sá, að oft liggur þar lax og getur tekið vegna þess hversu mikið næði þar er fyrir veiðimönnum.

TUNGU-BÁR
Miðsvæðið er kennt við Tungu-Bár og veiðimörkin liggja við brúna hjá Bár eins og fram kemur hér að ofan. Veiðisvæðið er um 11 kílómetra langt eða frá brúnni að við Bár og að brúnni við veiðihúsið í Tungu, skammt austan við Stokkseyri. Þetta er einkum sjóbirtingssvæði, en þar veiðast einnig nokkrir laxar á hverju sumri. Veitt er með alls tveimur stöngum, þannig að rýmið er gífurlegt og svæðaskiptingar ættu að ganga snurðulaust fyrir sig. Ekkert veiðihús er fyrir miðsvæðið, en auðvitað stutt í ýmsa þjónustu allt um kring.
Efsti veiðistaðurinn á þessu svæði er númer 1 og er neðan við brúna yfir veginn að Selfossi. Þarna fellur kvísl til vesturs og þarna er hylur sem geymir oft fisk og lýsir sér sjálfur. Maðalrbotn er þarna.
Það eru á fjórða kílómetra niður að hyl númer tvö, en ekki er allt sem sýnist. Leiðsögumaður okkar segir að vel gefist að veiðifélagar séu tveir saman á bíl, og sé annar skilinn eftir við hyl númer 1 og gangi sá með ánni allt niður að hyl númer 3 sem er við enn eina brúna yfir ána, á vegi númer 314. Á svæðinu frá því neðan við Vestur og Austur Meðalholt eru veiðistaðir víða og oft hver við annan þó tt engin séu þar númeraspjöldin. Fiskur liggur í beygjum þar sem straumur hægist. Kunnugir setja víða í fiska þarna og veiða vel.
Félaginn sem fer með bílinn gengur á meðan allar götur niður að veiðistað númer 16, en veiðisvæðið frá númer 2 og til 16 er samfellt veiðisvæði þar sem númerin eru aðeins gagnleg viðmið, því fiskar geta einnig veiðst á milli númera. Menn verða að fikra sig áfram, því örðugt er að koma auga á fiskinn í skoluðu vatninu. Einkar heitt svæði er í hlykkjunum milli 2 og 6 og svo er númer 10 traustur og góður staður, en hann gengur undir nafninu Réttin.
Það er nokkur spölur frá 16 til 17 og skiptir nú nokkuð um eðli svæðisins um stund, því veiðistaður 17 er í þrengingu á milli Arnarhólsvatns og Hólavatns. Ómerktur staður er í Arnarhólsvatni, útaf totu eða tanga sem gengur aðeins út skáhalt frá Arnarhólsbænum. Þar er dýpi framundan og þar liggur oft fiskur. Hylur 17 heitir Skammilækur. Þrengingin er öll veidd og þó að þetta sé ekki djúpt, þá getur fiskur verið þar víða.
Hylur 18 er Stíflan við útfall Hólavatns. Fiskur ligur oft í hringiðusvelg fyrir ofan stífluna og veldur það stundum vandræðum þegar menn setja í fisk þarna og gá ekki að sér og missa fiskinn undir stífluna og þannig niður fyrir. Þarf þá að tjakka dýrið upp fyrir stíflu aftur og getur verið snúið , sérstaklega ef um vænan fisk er að ræða.
Hyljir 19 til 21 eru í raun beint framhald af hyl 18 og heitir áin hér Baugstaðasíki og hyljaröð þessi Lákaflóð. Allt er svæði þetta samfelldur veiðistaður eins og svo víða og galdurinn að fikra sig áfram með því að finna holbakkana. Þeir sem vel þekkja þessa staði nota langar maðkastangir og standa vel frá ánni. Flugumenn þurfa að standa nær, en svæðið hentar þeim einnig prýðilega.
Hyljir 21 til 26 eru enn ein veiðistaðakeðjan, sem Ágúst kallar samfellda veiðistaði með veiðivon útum allt. Þetta þarf því að kemba vandlega og finna blettina sem geta breyst frá ári til árs.
Galdurinn er að ganga mikið og reyna víða. Það kostar vinnu að koma sér í mjúkinn hjá svæði þessu.
En hér lýkur svæði 2 sem kennt er við Tungu-Bár.

BAUGSTAÐAÓS
Við neðstu brúna niður undir sjó, eru veiðimörkin og neðan hennar hefst neðsta svæðið, svæði 1. Önnur kvísl kemur úr Skipavatni, vestan að, og eru veiðimörkin þar við útfall kvíslarinnar úr vatninu. Þetta er mjög stutt svæði og að sama skapi gjöfult og býður upp á þessa spennandi fallaskiptaveiði sem svo margir sækjaast eftir. Veiðihúsið fyrir svæðið er á austurbakka árinnar, skammt neðan brúar og blasir við.
Veiðistaðir 1 og 2 geta gefið fisk og eru veiddir frá vesturbakkanum. Ögn neðar er hylur númer 3 og er í beinu framhaldi, en veiðistaðurinn liggur þar að austanverðu og er betur veiddur frá þeim bakka.
Hylur númer 4 heitir Klöppin og er góður staður. Áin hefur hér sveigt til vestur og liggur samhliða sjávarkambinum. Staðurinn er veiddur sjávarmegin þar sem hylurinn liggur landmegin og er annað hvort hægt að aka vegaslóða sem liggur frá þjóðvegi nokkru austur frá brú, en sá slóði er stundum lokaður veiðimönnum. Þarf þá að aka í staðinn slóða frá Baugsstöðum niður að á og er merkt vað yfir ána. Jeppar komast þar yfir, vatnið ca 70-80 cm djúpt á grófum og traustum malarbotni. Annars bara vaða veiðimenn þar yfir, en yfir þarf að fara, því það er ekki aðeins Klöppin (4) og framhaldshylurinn merktur númer 5 sem þarf að veiða frá austurbakkanum, heldur einnig næstu röð sem byrjar á hyl númer 9 og heitir Hornið. Þetta er besti veiðistaðurinn í ánni og liggur á horninu þar sem gruggugra vatnið úr Skipavatni sameinast aðalánni. Það liggur Þarna djúpur áll á Horninu og mikið grjót í botni. Mesta fjörið er þegar byrjar að falla út, en þá á fiskur til að sýna sig mikið þarna með loftköstum útum allt.
Veiðistaður 10 er þarna beint niður af, nánast framhald af Horninu og er bestur á liggjandanum. Þetta er neðsti merkti staðurinn, en í endann á honum er foss í ánni sem er um meters hár. Fossinn er best að veiða á aðfallinu. Fiskur gengur þarna inn sjávarmegin og sést oftast á kollinn á nokkrum steinum í ánni og er best að standa niðurundan þessum steinum þegar veitt er í fossinum.
Ekki hefur verið getið veiðistaða 6 og 7 sem eru hvor við annan skammt neðan brúar yfir kílinn úr Skipavatni. Vatn Skipavatns er mun gruggugra heldur en í aðalánni en eigi að síður getur fiskur séð þar agn og tekið. Þessir staðir eru ekki eins mikið stundaðir og þeir sem fyrr voru nefndir, en þeir geta gefið fiska og þá sérstaklega á liggjandanum.

AÐRAR UPPLÝSINGAR
Hér með lýkur veiðisvæða/veiðistaðalýsingu fyrir Vola, Tungu-Bár og Baugstaðaós. Af þessu má glöggt ráða að elju og dugnað þarf til að ná árangri, sérstaklega á tveimur efri svæðunum. Þetta er nokkuð krefjandi svæði þó að frekar vatnslítið sé og nett. Það þarf víða að ganga og leita, en á móti kemur að veiðivon er afar víða og lítið um svokallaðar veiðileysur. Það er mikill fiskur á svæðinu og liggur ótrúlega víða. En af því að árvatnið er nokkuð skolað, gildir að prófa og leita, frekar en að skyggna og sjónveiða.
Algeng skráð veiði í gegnum árin hefur verið 60 til 80 laxar og mismörg hundruð sjóbirtinga. Nokkur brögð hafa lengi verið á því á þessu svæði að ekki séu skráðir fiskar, þannig að það er mun gjöfulla heldur en tölurnar gefa til kynna. Nokkur bleikja er einnig á svæðinu, einkum í Bitrulæk eins og komið hefur fram.
Maðkur er frábært agn í ánni, en spónn er einnig mjög drjúgur, einkum til leitar. Best er þá að nota fremur smáa spóna, 10 til 12 gramma gefast best, bæði Tóbí og spinnerar af ýmsum gerðum, eins og Lippur, Reflexar og Dropar.
Fluguveiði hefur mjög farið vaxandi og þykir sumum skrýtið að veiða á flugu í skoluðu vatni. Það er hins vegar búið að margsýna sig að skolað vatn kemur ekki í veg fyrir veiðisæld, jafnvel með flugu sem agn. Straumflugur eru mest notaðar og er rauða Flæðarmúsin sérlega vinsæl. Ýmsar þekktar straumflugur gefa einnig vel, t.d. Black Ghost og allir þessir venjulegu Nobblerar. Túpur gefa einnig veiði, en eru minna notaðar heldur en straumflugurnar. Best er að nota Intermediate línur eða flotlínur með sökkendum. Og gott er einnig að hafa keiluhausa á flugunum þó að þess þurfi ekki alls staðar. Taumar skulu að lágmarki vera 12-14 punda, því von er á stórum fiskum í bland. Lax og sjóbirtingur geta náð 13-14 pundum þó að allur þorrinn sé smærri. Grannir taumar duga þó best í bleikjuna í Bitrulæk, enda er þar um netta veiði í tærum og vatnslitlum læk.
Þá er gott að vita, að stærri fiskurinn heldur sig oftar neðar í ánni framan af veiðitíma, gengur hægt upp. Og fiskar af öllum stærðum og gerðum eru á stöðugu flakki upp og niður veiðisvæðin. Það er hægt að rekast í nánast hvað sem er af fiskaflóru árinnar hvar sem er og hvenær sem er.
Þá gilda þessar veiðistaðalýsingar jafnt fyrir vorveiði, sem sumar- og haustveiði.